Oegstgeest zet nudging in voor brandveilig wonen

Oegstgeest zet nudging in voor brandveilig wonen

Oegstgeest zet nudging in voor brandveilig wonen

De gemeente ziet erop toe dat pandeigenaren de regels op het gebied van brandveiligheid naleven. Hoe voorkom je dat je handhavend moet optreden? Gemeente Oegstgeest is afgelopen jaar een pilot gestart die gebaseerd is op nudging, een gedragsbeïnvloedingstechniek waarbij gebruik gemaakt wordt van kleine, positieve duwtjes. Deze innovatieve aanpak zorgt ervoor dat gebouweigenaren en bewoners zelf kijken naar de brandveiligheid in hun woning en woongebouw. En actie ondernemen waar dat nodig blijkt. Brandweer Hollands Midden heeft deze nieuwe aanpak van harte ondersteund.

Project Brandveilig Woongebouw
De gemeente ziet erop toe dat pandeigenaren de regels op het gebied van brandveiligheid naleven. Zij moeten alert zijn op risicovolle situaties en zo nodig maatregelen nemen om hun panden veiliger te maken. Tot voor kort stuurde de gemeente Oegstgeest alle pandeigenaren met regelmaat een brief om nadere regels toe te lichten en brandveiligheid onder de aandacht te brengen. Daar kwam helaas weinig respons op. Daarom heeft de gemeente Oegstgeest voor een innovatievere aanpak gekozen. Esmeralda Korver, handhaver op het gebied van de WABO vertelt hoe ze dat hebben aangepakt.

Esmeralda: ‘’We zijn in februari 2017 gestart met een pilot. Daarbij hebben we technieken vanuit de wetenschap van gedragsbeïnvloeding (ook wel nudging genoemd) ingezet om pandeigenaren te benaderen. Nudging gaat er vanuit dat je mensen met slimme duwtjes een zetje in de goede richting geeft.

Wat is er gedaan?
De totale groep van 123 gebouweigenaren is opgedeeld in een onderzoeksgroep en een controlegroep. Dat gaf de gelegenheid om het verschil in effect tussen beide groepen te meten. In maart is gestart met een nulmeting om te toetsen hoe de onderzoeksgroep en de controlegroep op dat moment tegen de brandveiligheid aankeken. Daarna ontvingen de gebouweigenaren uit de controlegroep de traditionele brief van de gemeente met daarin een algemene waarschuwing dat hun pand mogelijk niet aan de gestelde eisen van het 'Bouwbesluit 2012' voldoet.

Binnen de onderzoeksgroep is gekozen voor ‘nudging’. Bij deze groep zijn ‘duwtjes’ uitgedeeld bij zowel de eigenaren als de bewoners. De gedachte was dat de eigenaren en bewoners een wisselwerking met elkaar hebben, die kan helpen om het onderwerp brandveiligheid op de agenda te krijgen. Bewoners kunnen immers ook het onderwerp aan de orde stellen bij de eigenaar van hun woning en zij weten hoe het pand dagelijks gebruikt wordt.

Bewoners vonden bijvoorbeeld een handgeschreven post-it op hun toegangsdeur of brievenbus met daarop “Mag ik u iets vragen?” en de naam van de projectleider. Aansluitend kregen zij een evaluatieformulier met een paar korte vragen over de brandveiligheid in hun woning en woonomgeving. De woongebouweigenaren kregen ook een brief. Niet de traditionele brief, maar een variant met daarin het aanbod om hun pand door de brandweer te laten bekijken. Positief, laagdrempelig en praktisch. Hierna heeft er voor de effectmeting een eindmeting plaats gevonden.

Informatieavond
Begin september heeft de gemeente, samen met de brandweer, een informatieavond gehouden over brandveiligheid in woongebouwen. Deze avond was bedoeld voor alle bewoners van woongebouwen in Oegstgeest. De avond werd bezocht door 59 personen.

Burgemeester Emile Jaensch kijkt met een positief gevoel terug op het project en op de avond. “We hebben in Oegstgeest aardig wat gestapelde bouw, waar veel senioren wonen. Dit is een relatief kwetsbare groep. Brand discrimineert, senioren zijn vaker slachtoffer.

Tijdens de informatiebijeenkomst is gesproken over de maatregelen die men zelf kan nemen om de kans op brand te verkleinen; het nut van een brandmelder in huis en het voorkomen van een brand door het onderhoud van de elektrische installatie en witgoedapparatuur. Maar ook is gesproken over de beschikbaarheid van vluchtwegen: wie kan wie helpen en het gebruik van de trap als er brand uitbreekt.

‘‘Het was erg goed om dit onderwerp samen met de brandweer op te pakken. Ik heb tijdens de bijeenkomst inwoners en vertegenwoordigers van VVE’s gesproken. Zij stelden de inzet van de gemeente op dit onderwerp en de aangeboden informatie op prijs. Ze zijn zich beter bewust van de risico’s, maar ook van wat ze kunnen doen om die risico’s kleiner te maken. Met preventie is veel te winnen.”

Ook de brandweer kijkt terug op een geslaagde informatieavond. Vincent de Winter (Brandweer Hollands Midden) vindt de bewustwordingen erg belangrijk: ‘’Als de bewustwording er is, zijn mensen ook bereid om in actie te komen en het risico op brand en de gevolgen hiervan te voorkomen of te verminderen.’’

Uitkomsten onderzoek pilot

In het pilotonderzoek is gekeken naar drie aspecten:

1. Het aantal contactmomenten tussen gemeente en gebouweigenaar binnen beide groepen

2. De daadwerkelijke gedragsbeïnvloeding

3. De ervaringen van de beide groepen in de verschillen in aanpak voor communicatie met de burgers

Conclusie:
Met de onderzoeksgroep zijn veel meer contactmomenten geweest dan met de controlegroep. Verder is uit het onderzoek gebleken dat het toepassen van gedragsbeïnvloeding evenveel bijdraagt aan de bewustwording en de bereidheid tot het nemen van maatregelen. Ook hier is een klein positief verschil gemeten, maar onvoldoende om significant te zijn. Als laatste lijkt het erop dat de vernieuwende aanpak in de communicatie met de burgers als positief ervaren is. Zowel door de burgers als door de medewerkers van de gemeente en brandweer.

Wat gaat er nog gebeuren?
Inmiddels zijn drie van de 22 gebouwen bezocht door de brandweer. Uit dit bezoek kwamen in alle gevallen interessante aandachtspunten. De andere gebouwen worden eind 2017 en begin 2018 bezocht. Ook wordt het project geëvalueerd en onderzocht of de gekozen aanpak ook toepassingsmogelijkheden biedt voor andere gemeentelijke projecten.

Bron: Nieuwsbrief Brandveilig Woongebouw - oktober 2017