Transport en Veiligheid
Schoonmaakmiddelen, bier, tandpasta, medicijnen en verf. Deze producten lijken op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hebben. Maar voor de productie zijn gevaarlijke stoffen nodig, zoals ammoniak, chloor, alcohol, oplosmiddelen en aardgas.
Welke risico’s?
Het gebruik van gevaarlijke stoffen brengt risico’s met zich mee. Niet alleen tijdens het productieproces, maar ook bij het vervoer. Deze risico’s zijn bijvoorbeeld brand, ontploffing of een gifwolk…. De kans dat dit gebeurt is klein. Als het gebeurt, is het belangrijk dat u weet wat u moet én kunt doen. Dit is wel afhankelijk van wat er aan de hand is. Bij een gifwolk is het goed ramen en ventilatieroosters te sluiten. Bij een kans op een ontploffing moeten ramen en deuren juist open staan om glasschade zoveel mogelijk te beperken.
Wist u dat?
- Transport van gevaarlijke stoffen door vrijwel heel Nederland plaatsvindt? Zo is in de meeste Nederlandse gemeenten een LPG-tankstation aanwezig. Ook in de regio Hollands Midden vindt transport van gevaarlijke stoffen plaats.
- Gevaarlijke stoffen van en naar bedrijven gaan die hiermee werken? Denk daarbij aan Heineken in Zoeterwoude, Akzo in Teylingen en de ziekenhuizen in de regio.
- Deze bedrijven de gevaarlijke stoffen gebruiken voor het maken van producten die u vrijwel dagelijks gebruikt, zoals schoonmaakmiddelen, cosmetica, verpakkingsmaterialen, brandstof voor de auto en medicijnen?
- Het transport van gevaarlijke stoffen niet alleen over de weg plaatsvindt? Maar ook over water, spoor en door buisleidingen?
- Transport van gevaarlijke stoffen risico´s met zich meebrengt?
- Diverse overheden, zoals provincie en gemeenten, hard werken om de risico’s te beperken. Dat ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch een ongeval met gevaarlijke stoffen kan plaatsvinden?
- U zelf ook een belangrijke rol kunt spelen bij een incident door te weten wat u moet doen?
Vervoer gevaarlijke stoffen over de weg
Vervoer gevaarlijke stoffen over het water
Vervoer gevaarlijke stoffen over het spoor
Vervoer gevaarlijke stoffen door buisleidingen
Vervoer gevaarlijke stoffen over de weg
Welke risico’s?
Gevaarlijke stoffen, zoals brandbare en giftige gassen en vloeistoffen gaan in tankauto’s over de weg. Heel vaak verloopt dit zonder problemen. Risico’s op brand, ontploffing of een gifwolk kunnen ontstaan bij het kantelen van een tankauto, een aanrijding of het bevoorraden van bijvoorbeeld een tankstation.
Wat doet de overheid?
De overheid stelt veiligheidseisen aan tankwagens, om ze zo veilig mogelijk te maken. De buitenkant van de tankwagens moet goed tegen hitte kunnen. De buitenkant van een tankwagen is 20 minuten hittewerend.
Een andere manier is om het transport zo veilig mogelijk te maken. De routes voor gevaarlijke stoffen gaan zo min mogelijk door de bebouwde kom en alleen over hoofdwegen in gemeenten. Voor het afwijken van deze routes is een ontheffing nodig. Afhankelijk van de afspraken binnen uw gemeente verleent de brandweer of de gemeente deze ontheffing. De politie is verantwoordelijk voor de controle. Een route voor gevaarlijke stoffen is te herkennen aan kleine oranje bordjes met een zwarte pijl.
Bij de aanleg van wegen, woonwijken of bedrijventerreinen vindt overleg met de hulpdiensten plaats. De brandweer adviseert over de bluswatervoorziening en de bereikbaarheid, zodat bij een incident hulpdiensten snel ter plekke kunnen zijn. Ook houdt de gemeente bij aanleg van bijvoorbeeld woonwijken rekening met de routes van het transport met gevaarlijke stoffen.
Gemeenten, politie, brandweer en ambulancepersoneel werken samen. Zij oefenen regelmatig met elkaar verschillende rampscenario’s om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op een incident.
Zo wordt u gewaarschuwd
Komen in uw omgeving gevaarlijke vrij, dan waarschuwt de sirene alle mensen in het gebied waar gevaar dreigt. De sirenes worden iedere eerste maandag van de maand om 12.00 uur getest. Er is dan niets aan de hand. Gaat de sirene op een ander moment, dan is er wel gevaar. Stem af op de calamiteitenzender omroep West (89.3 FM) voor meer informatie.
Bij zeer plaatselijk gevaar kunnen geluidswagens ingezet worden. Luister goed wat er gezegd wordt en volg de instructies op. Stem voor aanvullende af op omroep West.
Wat kunt u zelf doen?
Zo bereidt u zich voor
Wordt u in een noodsituatie aangeraden om enige tijd binnen te blijven, dan is het handig om diverse spullen in huis te hebben . Denk bijvoorbeeld aan eten en drinken. Op http://denkvooruit.nl/noodpakket/ staat een overzicht van spullen die handig zijn om in huis te hebben tijdens een noodsituatie. Wilt u weten waar risicovolle trajecten in Nederland liggen? Kijk op www.risicokaart.nl.
Bij het vrijkomen van een gifwolk moet u binnenblijven en uw huis zo goed mogelijk afsluiten. Weet waar en hoe u thuis het gas, de elektriciteit en de ventilatie uitschakelt.
Dit moet u doen tijdens een incident
Het kan zijn dat u onderweg bent en betrokken raakt bij een incident met gevaarlijke stoffen. Bel in ieder geval 112 om de hulpdiensten te alarmeren.
Als u op de openbare weg bent:
- Volg de aanwijzingen op van de hulpverleningsdiensten (brandweer, politie en ambulancedienst).
- Ga weg van de bron.
Bent u thuis of op uw werk:
In het geval van vrijkomen van gevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld een gifwolk):
- Ga zo snel mogelijk naar binnen.
- Sluit ramen en deuren.
- Doof open vuur.
- Zet indien mogelijk de ventilatie uit.
- Sluit alle ventilatieroosters.
- Ga naar een kamer waar het niet tocht.
- Stem af op de calamiteitenzender omroep West (89.3 FM) en volg de aanwijzingen op. De calamiteitenzender informeert u ook als u weer naar buiten mag.
In het geval van een brand en explosiegevaar:
- Neem zo snel mogelijk grote afstand van de brand of lekkage (tenminste 500 meter) en schuil ergens binnen.
- Maak gebruik van het ontruimingsplan van het gebouw waar u zich bevindt (als dat binnen 500 meter van de bron staat).
- Wacht op instructies van de hulpdiensten.
- Niet roken.
Uw omgeving
- Denk altijd aan uw buren of andere mensen in uw omgeving. Vooral als deze personen ouder, slechthorend, slechtziend of op een andere manier hulpbehoevend zijn.
- Kinderen die op school, in de crèche of de kinderopvang zijn, worden daar opgevangen. De medewerkers zijn hiervoor opgeleid. Vertrouw op hun deskundigheid.
Sein veilig
- Als de sirene stopt, dan is dat niet het teken dat het gevaar geweken is!
- Pas als u via omroep West of van de hulpdiensten ter plaatse hoort dat de situatie veilig is, kunt u weer naar buiten.
Vervoer gevaarlijke stoffen over het water
Welke risico’s?
De binnenvaart vervoert jaarlijks ongeveer 67 miljoen ton aan gevaarlijke stoffen. Meestal gaat het om brandbare vloeistoffen, chemicaliën of afvalstoffen die via (tank)schepen worden vervoerd. Vervoer van gevaarlijke stoffen over het water levert vaak geen problemen op. Risico’s op lekkage kunnen ontstaan bij een botsing. Een lekkage met een brandbare vloeistof kan leiden tot een plasbrand. Dit is een brandende vloeistof die op het water drijft. Hierin bestaat het gevaar dat deze brand snel kan overslaan op bebouwing langs de oever.
Wat doet de overheid?
De Inspectie Verkeer en Waterstaat ziet toe op een veilig vervoer van gevaarlijke stoffen over de binnenwateren. In havens controleert de Inspectie Verkeer en Waterstaat of gevaarlijke stoffen volgens de voorschriften worden gelost en geladen. De inspectie werkt samen met het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD), de Rivierpolitie en Rijkswaterstaat.
Het vervoer van gevaarlijke stoffen over het water moet aan strenge eisen voldoen. Een aantal van deze veiligheidsmaatregelen zijn:
- Schepen beladen met gevaarlijke stoffen zijn verplicht zich te melden bij verkeersposten. Voor deze schepen zijn
speciale ligplaatsen beschikbaar waar zij ook bij slechte weersomstandigheden kunnen aanleggen.
- Iedere schipper moet tijdens het vervoer van gevaarlijke stoffen documenten hebben waarop de precieze
samenstelling van de lading staat en de hoeveelheden. Binnenvaartschepen die overdag gevaarlijke stoffen vervoeren
moeten dit aangeven met blauwe kegels en ’s nachts met blauwe lampen.
- Zeeschepen met gevaarlijke stoffen hebben bij het varen op de binnenwateren overdag een rode vlag aan bakboord
en ’s nachts een rode lamp. De kapitein van een zeeschip geeft in een stuwplan aan waar de gevaarlijke stoffen
zich op en in het schip bevinden.
Tenslotte werken partijen zoals (rijks)overheid, politie, brandweer en ambulancepersoneel samen. Zij oefenen regelmatig met elkaar verschillende rampscenario’s om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op een incident.
Zo wordt u gewaarschuwd
Wat kunt u zelf doen?
Vervoer gevaarlijke stoffen over het spoor
Welke risico’s?
Gevaarlijke stoffen, zoals brandbare en giftige gassen en vloeistoffen gaan ook over het spoor. Vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor in Nederland verloopt vaak zonder problemen. Explosiegevaar of brand kan ontstaan bij een botsing tussen twee treinen, ontsporing of brand vanuit de trein.
Wat doet de overheid?
Inspecteurs van de Inspectie Verkeer en Waterstaat zien er op toe dat het spoorvervoer van gevaarlijke stoffen aan strenge voorschriften voldoet. Bijvoorbeeld de verplichting van oranje gevaarborden op de zijkant van de ketelwagons. Hierop staat wat de lading en het soort gevaar van de lading is.
Op en langs risicovolle trajecten is steeds meer aandacht voor het treffen van maatregelen om de veiligheid te vergroten. Hierbij valt te denken aan:
- De aanleg van wegen, zodat hulpverleners in het geval van een incident het spoor beter kunnen bereiken.
- Het verbeteren van de waterwinning langs het spoortraject om zodoende tijdens een calamiteit snel te kunnen beschikken over grote hoeveelheden water om te blussen of koelen.
- Beschikbaarheid van actuele informatie systemen, om zodoende goed op de hoogte te zijn van bijvoorbeeld de aanwezige gevaarlijke stof tijdens een incident.
Diverse samenwerkende partijen zoals gemeenten, politie, brandweer en ambulancepersoneel werken samen. Zij oefenen regelmatig met elkaar verschillende rampscenario’s om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op een incident. Bij oefeningen rondom het spoor zijn de railbeheerders en vervoerders ook betrokken.
Zo wordt u gewaarschuwd
Wat kunt u zelf doen?
Vervoer gevaarlijke stoffen door buisleidingen
Welke risico’s?
In Nederland ligt ongeveer 18.000 km buisleiding voor vervoer van gevaarlijke stoffen. Het gaat vooral om aardgas en brandbare vloeistoffen. Buisleidingen zijn een relatief veilige en betrouwbare manier van transport. Risico’s op het vrijkomen van giftige of brandbare stoffen of een explosie ontstaat bij beschadiging van de buisleiding.
De kans dat er iets gebeurt met een buisleiding is klein. Buisleidingen worden van binnenuit beschermd tegen roestvorming (corrosie), waardoor lekkage wordt voorkomen. De eigenaar van de buisleidingen is verantwoordelijk voor het onderhoud.
Wat doet de overheid?
De grootste kans op een beschadiging van buisleidingen komt door menselijk handelen. Projectontwikkelaars of aannemers zijn verplicht een vergunning aan te vragen als ze willen gaan graven. De gemeente waarin u woont heeft inzicht in de ligging en inhoud van de buisleidingen.
Bij de aanleg van bijvoorbeeld woonwijken houdt de gemeente rekening met de buisleidingen. Daarnaast oefenen gemeenten, politie, brandweer en ambulancepersoneel samen verschillende rampscenario’s om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op een incident met bijvoorbeeld buisleidingen.
Zo wordt u gewaarschuwd
Wat kunt u zelf doen?
|
